Reflü Nedir, Belirtileri Nelerdir?

reflü

Reflü Nedir, Belirtileri Nelerdir? Tedavisi Nasıl Yapılır?

Reflü, her yaş grubunda görülen yaygın bir mide hastalığıdır. Reflü yaşayan çoğu kişide LES kası gevşemiştir. LES kası yemek borusunun alt ucunu açma ve kapamadan sorumludur ve mide içeriğine karşı basınç bariyeri oluşturur. Eğer alt özofagus kası zayıfsa ya da işlevini kaybettiyse, yemekler mideye geçtikten sonra LES kapanmaz. Mide asidi yemek borusundan geriye gelir.

Sizde yemek yedikten sonra yemek borunuzda yanma hissediyor veya yemekten sonra kusma isteği geliyorsa gastroözafagal reflü yaşıyor olabilirsiniz. Reflü belirtileri, nedenleri ve tedavisi hakkında detaylı bilgiye yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Reflü Nedir?

Gastroözafagal reflü; mide ile yemek borusunun birleştiği yerin düzgün kapanmaması sonucu mide asidinin yemek borusuna kaçmasına neden olan kronik sindirim sistemi hastalığıdır. Reflü kronik bir hastalık olduğundan dolayı iyileşmez ancak belirtileri doğru tedavi ile kontrol altına alınabilir.

Reflü Belirtileri Nelerdir?

En yaygın gastroözafagal reflü belirtisi; göğüs kemiğinin arkasında, karnın üst bölümünde yanma hissidir. Yanma hissi boğazın arka bölümüne doğru hareket eder ve genellikle ağızda acı veya ekşi bir tat bırakır. Ağrı yatarken ya da öne doğru eğilirken daha da artar. Ağzınıza yemek geldiğini hissedebilirsiniz. Belirtiler genellikle yemekten sonra ortaya çıkar ve birkaç saat boyunca sürer.

Yemek yedikten sonra oluşan mide bulantısı ve kusmaya ek olarak aşağıdaki durumlarda reflü belirtisi olabilir:

  • Ses kısıklığı
  • Boğaz ağrısı
  • Boğazda yanma
  • Kronik öksürük
  • Boğazda yemek takılmış hissi
  • Ağızda acı veya ekşi tat
  • Yutma zorluğu
  • Ağız kokusu
  • Karnın üst bölümünde ağrı
  • Hazımsızlık
  • Göğüs veya karın bölgesinde yanma
  • Solunum yolu rahatsızlıkları

Hazımsızlık ve Reflü

Hazımsızlık; GERD, gastrit, ülser veya safra kesesi problemlerinin bir belirtisi olarak karşımıza çıkar. Hazımsızlığın diğer nedenleri; aşırı ve hızlı yeme, sigara içmek, yağlı ve baharatlı yiyecekler tüketmek, antibiyotik ve aspirin gibi ilaçlar kullanmaktır. Dispepsi olarak adlandırılan hazımsızlık, üst karın bölgesinde ve göğüste şişkinlik hissi, geğirme ve mide bulantısına neden olur. Genellikle rahatsızlık ve ağrı hissi verir.

Hazımsızlık ülser ya da kanser gibi daha ciddi hastalıkları işaret edebileceği için hazımsızlığa ek olarak aşağıdaki belirtileri yaşarsanız hemen doktora başvurun.

  • Haftada iki kereden fazla reflü
  • Planlanmayan kilo kaybı
  • Aşırı ağrı
  • 45 yaş üzerine olmak ve daha önce sindirim sorunu yaşamamak
  • Yutma zorluğu
  • Siyah, koyu renkli dışkı
  • Nefes darlığı, göğüs ağrısı ve terleme

Reflü Ağız Kokusuna Neden Olur mu?

Evet, reflü ağız kokusuna neden olabilir. Mideden yemek borusuna kaçan asit veya bakteriler ağızda mayhoş bir koku oluşturabilir. GERD doğru bir şekilde tedavi edildiğinde ağız kokusu kaybolacaktır.

Reflü Neden Olur, Risk Faktörleri Nelerdir?

Yemek borusu ile midenin kesişim noktasında halka şeklinde bir kas olur. Bu kasa alt özofagus sfinkteri denir. Alt özofagus sfinkteri (LES) mide asidinin geriye kaçmasını önlemek ile sorumludur. Ancak alt özofagus sfinkteri gevşer ve işlevini yerine getirememeye başlar. Zamanla bu durum kronikleşir, yemekler mideye geçtikten sonra LES kapanmaz ve reflü hastalığı ortaya çıkar.

Reflü hastalığının nedeni; beslenme düzeni, yaşam tarzı, sağlık problemlerine bağlı olarak kullanılan ilaçlar ve genetik faktörler olabilir. Reflü hastalığının nedenleri şu şekildedir:

  • Alt Özofagus sfinkteri (LES) kasındaki sorunlar
  • Özofagus İrritasyonu
  • Hiyatus fıtığı
  • Mide fonksiyonlarının bozulması
  • Motilite bozuklukları
  • Genetik faktörler
  • Hamilelik
  • Obezite
  • Kronik hastalıklarda kullanılan ilaçlar
  • Ağrı kesiciler
  • Hormon replasman tedavisi
  • Sigara
  • Sıkı kıyafetler giymek
  • Karın bölgesine baskı yapan zıplama ve mekik gibi bazı egzersizler

Reflüye Neden Olan Yiyecekler ve İçecekler

Aşağıdaki yiyecekler LES kasını gevşetebilir ve reflü hissine neden olabilir:

  • Kızarmış veya yağlı yiyecekler
  • Tereyağı ve margarin
  • Mayonez
  • Kremalı soslar
  • Salata sosları
  • Tam yağlı süt ürünleri
  • Çikolata
  • Nane, karabiber
  • Baharatlı yiyecekler
  • Portakal veya greyfurt gibi limon ailesine ait yiyecekler ve içecekler
  • Domates ve domatesli ürünler
  • Kola, kahve, çay ve kakao gibi kafeinli içecekler
  • Karbonatlı içecekler
  • Alkol

Ayrıca uyumadan hemen önce çok büyük porsiyonlarla yemek yemek reflüye neden olur. Az ama sık yemek yemek ve uyumadan birkaç saat önce yemeyi kesmek GERD riskini azaltabilir.

Reflü Olma Riskini Artıran Faktörler

Kronik hastalıkları olan kişilerin reflü geliştirme riski daha yüksektir. Gastroözafagal reflüye neden olacak şekilde LES kasının gevşemesinin nedeni kullandıkları ilaçlardan dolayı gelişebilir. Çünkü kullanılan ilaçlar salya üretimini azalttır. Salya üretimi azaldığında yemek borusu mideden gelen aside karşı korumasız kalır.

GERD riskini artıran diğer hastalıklar şu şekildedir:

  • Sklerodomi, bağışıklık sisteminin bağ dokularına saldırmasına bağlı olarak gelişen deri hastalığıdır. Bu otoimmün hastalığa sahip kişilerde reflü olma riski yüksektir. Çünkü sklerodomi özofagusu yani yemek borusunu doğrudan etkiler.
  • Uzmanlar astım ve COPD ile reflü arasında önemli bir bağlantı olduğunu söylerler. Hangi hastalığın hangi hastalığa yol açtığı tam olarak bilinmemekle birlikte reflü birçok üst solunum yolu enfeksiyonuna neden olabilir. COPD da reflü riskini artırabilir veya COPD reflü belirtilerini kötüleştirebilir.
  • Tip 1 diyabeti olan kişilerde genellikle gastoparesiz hastalığı gelişir. Gastoparesiz hastalığının belirtisi midenin geç boşalmasıdır. Midenin geç boşalması baskıyı artırır ve GERD (Gastroözafagal reflü) olma riskini artırabilir.
  • Çölyak hastalığı ile birlikte gastroözafagal reflü arasında da bir ilişki vardır. Genellikle çölyak hastalığı teşhisinden sonra GERD ortaya çıkar. Ancak glütensiz diyetin reflü belirtilerini azalttığı da bilinmektedir. Buna bağlı olarak hangi hastalığın hangi hastalığa bağlı olarak ortaya çıktığı konusunda kesin bir sonuç yoktur.

Sıklıkla reflü yaşıyorsanız nedenini öğrenmek ve tedavi planı çıkarmak için doktorunuza başvurmalısınız.

Reflü Hangi Hastalıklara Yol Açar?

Yaşınız kaç olursa olsun eğer haftada iki ya da daha fazla reflü belirtisi yaşıyorsanız bu duruma dikkat etmelisiniz. Mide asidinin sürekli olarak özofagusa (yemek borusu) geri gelmesi iç dokuya hasar verebilir ve tedavi edilmediği durumlarda komplikasyon gelişebilir.

Reflü tedavi edilmediğinde aşağıdaki hastalıklara neden olabilir:

Barrett Özofagusu

Barrett özofagusu, yiyecek ve salyayı ağızdan mideye taşıyan özofagusun iç dokusunun, normalde bağırsaklarda bulunan bir dokuya dönüşmesini içeren bir hastalıktır. Bu asit reflüsü komplikasyonu kendine has bir belirtiye sahip değildir ve genellikle GERD belirtileri ile teşhis edilir.

Barrett özofagusu tedavisinde; yaşam tarzı değişikliği, diyet ve ilaç gibi GERD belirtilerini azaltan adımlar şikayetleri azaltmaya yardımcı olacaktır. Mevcut durumda hastalığı iyileştiren bir ilaç bulunmamaktadır.

Özofagus Skriktürü

Yemek borusu daralması olarakta bilinen özofagus skriktürü reflünün neden olduğu komplikasyonlardan biridir. Yemek borusu uzun süre boyunca asit reflüsüne maruz kaldığında yara dokuları oluşabilir. Yara dokuları da yemek borusunda daralmaya ve yutma güçlüklerine neden olur.

Gece Reflüsü

GERD belirtileri gece saatlerinde daha çok hissedilir. Özellikle sırt üstü uyuma pozisyonunda mide asidi boğaza ve hatta ağıza kadar gelebilir. Uyku esnasında yemek borusundan geri kaçan asit akciğerlere zarar verebilir veya boğulmanıza neden olabilir. Uyumadan önce mide asidini azaltmak için önlem alınmalıdır.

Özofagus Kanseri

Gastroözafagal reflü, özofagus kanseri için risk faktörlerinden biridir. Özofagus kanseri tümörü, yemek borusunun iç katmanında büyümeye başlar, yeterince büyüdüğünde yemek borusu duvarını yırtar ve dolaşım yolu ile lenf sistemini kullanarak vücudun diğer bölümlerine yayılabilir. Yutma zorluğu, ses kısıklığı, açıklanamayan kilo kaybı gibi durumlar yaşanıyorsa gastroenteroloğa gitmek gerekir.

Solunum Yolu Sorunları

GERD; göğüste tıkanma, kuru öksürük, ciğerlerde sıvı birikmesi, ses kısıklığı, boğaz ağrısı ve zatürre ve astım gibi solunum yolu hastalıklarına neden olabilir. Çünkü yemek borusunun tahribatı sonucu mideden akciğerlere asit kaçabilir. Bu durumda asit akciğerleri ve boğazı irrite ederek solunum yolu sorunlarına neden olabilir.

Reflü mü Kalp Krizi mi?

Göğsünüzdeki ağrının reflü mü yoksa kalp krizi mi olduğunu nasıl anlarsınız?

Bazı durumlarda ikisini birbirinden ayırmak zordur. Bu nedenle reflü krizi belirtileri mi yoksa kalp krizi mi geçirdiğinizi anlamak için hemen doktora gitmelisiniz.

Göğüs ağrısı ile birlikte gelen reflü krizi belirtileri aşağıdaki gibidir:

• Göğüs kemiğinin altında oluşan ağrı ve yanma hissi
• Yemek yedikten sonra yatınca oluşan göğüs ağrısı
• Mide ilacı ile geçen göğüs ağrısı
• Nadir de olsa soğuk terleme

Kalp krizine özgü belirtiler ise şu şekildedir:

• Göğsün orta bölümünde tıkanma, sıkışma, baskı veya ağrı hissi
• Göğsü sıkıştıran bir şey varsa sıkma hissi de olabilir.
• Baş dönmesi
• Omuzlara, boyna, çeneye veya kollara yayılan ağrı
• Mide bulantısı
• Halsizlik
• Nefes darlığı
• Soğuk terleme
• Baş dönmesi
• Halsizlik

Ne Zaman Doktora Gitmelisiniz?

Reflüyü engellemek için haftada iki kereden fazla reçetesiz ilaç alıyorsanız ve aşağıdaki belirtileri de yaşıyorsanız en kısa zamanda doktora gitmelisiniz.

  • Çok fazla kusma
  • Sürekli, zorlayarak ve fışkırır tarzda kusma
  • Yeşil veya sarı, kan içeren ve kahve çekirdeği gibi görünen kusmuk
  • Kustuktan sonra nefes alırken zorlanma
  • Yemek yerken boğazda ya da ağızda ağrı
  • Yutma zorluğu veya yutarken ağrı
  • Göğüste ağrı

Gastroözafagal Reflü Teşhisi Nasıl Yapılır?

Reflü belirtileri, doktorun teşhis edebileceği kadar net ise muayene ve tıbbi geçmişiniz dinlendikten sonra hemen tedaviye başlanabilir. Ancak GERD belirtileri yeteri kadar açık değilse veya doktorunuz başka hastalıkların var olup olmadığını araştırmak istiyorsa sizden birtakım testler ve tetkikler isteyebilir.

GERD ile karıştırılabilecek hastalıklar arasında peptik ülser hastalığı, safra yolu bozuklukları, özafagal motalite bozukluğu ve özafagus kanseri yer alır. GERD komplikasyonları ile GERD’e benzeyen diğer hastalıkların var olup olmadığını anlamak ve doğru reflü teşhisi için aşağıdaki testler yapılır:

  • Endoskopi
  • 24 saat pH izleme
  • Özofagus manometresi
  • Baryum yutma radyografisi

Endoskopi Nasıl Yapılır?

Endoskopi; klinik veya hastane ortamında yapılan ve sindirim sistemini görüntülemeyi sağlayan basit bir işlemdir. Endoskopi öncesinde hastaya sakinleştirici verilerek uyuması sağlanır. Daha sonra doktor tarafından boğaza uyuşturucu bir sprey sıkılır ve plastik bir tüp boğazdan aşağıya indirilir. Endoskopun ucundaki kamera ve ışık sayesinde doktor yemek borusunun yüzeyini ve midenin içini rahatlıkla görebilir. Endoskopide sindirim sistemi organlarındaki anormallikler incelenir ve gerekirse küçük bir parça da alınabilir. Bu görüntüleme işleminin sonucuna göre GERD teşhisi koyulur.

pH Metre Tanı Yöntemi

Burundan veya ağızdan yemek borusuna ince bir tüp yerleştirilir ve bu tüp 24 saat takılı kalır. İşlem bittikten sonra normal hayata dönebilirsiniz. Günlük aktivitelerinize devam ederken pH metre yemek borusuna gelen asidin miktarını ölçer ve kaydeder. pH metre testi, reflü teşhisinde en doğru sonucu verir. Öksürme ve hırıltı gibi GERD’i tetikleyen solunum belirtilerinin tespit edilmesine yardımcı olur.

Özofagal Manometri

Bu tanı yöntemi ile yemek borusundaki kasılmalar ölçülür. Boğaz uyuşturulduktan sonra mideye tüp indirilir daha sonra yemek borusuna doğru çekilir. Yutkunurken bilgisayar ölçüm alır ve farklı alanlardaki kasılmalar kaydedilir. Bu tanı yönteminin sonucunda; yaşadığınız reflü belirtilerinin sfinkter kasının zayıflamasından mı yoksa diğer sorunlardan mı kaynakladığı netleşir.

Baryumlu Özofagus Grafisi

Gastrointestinal sistemdeki anormallikleri tespit etmek için kullanılan bir yöntemdir. Test esnasında röntgen cihazının önünde durulur ve baryum çözeltisi içmeniz istenir. Baryum çözeltisini ağzınızdan ve yemek borunuzdan geçerken röntgen çekilir. Bu tanı yönteminin sonucunda özofagus daralması, ülser ve hiyatus fıtığı teşhis edilir.

Gastroözafagal Reflü Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gastroözafagal reflü tedavisi; midedeki asit seviyesini düşürme ve mide iç katmanının iyileşmesine yardımcı olacak reçeteli ilaçlar ile yapılır. İlaç tedavisini desteklemek için reflü diyeti de tavsiye edilir. Ayrıca yaşam tarzında yapacağınız değişiklikler ile şikayetlerinizi azaltabilirsiniz.

Reflü Tedavisi için Öneriler

  • Fazla kilolardan kurtulun.
  • Sigara ve alkolü bırakın.
  • Kafein LES kasını gevşettiği için kafeinli içecekler içmeyin.
  • Reflüye neden olan yiyecekleri yemeyin.
  • Yemeğinizin porsiyonunu küçültün. Az ve sık yemek yiyin.
  • Yiyecekleri iyice çiğnemeden yutmayın.
  • Sindirime yardımcı olmak için bol su için.
  • Uyurken başınızı yüksekte tutun ve sol tarafa yatın.
  • Uyumadan en az 3 saat önce yemek yemeyi bırakın.
  • Yemekten sonra sakız çiğneyebilirsiniz. Sakız salya üretimini artırdığından reflü belirtilerini azaltır.
  • Uyku düzeninize dikkat edin.
  • Stres seviyesini en aza indirmeye çalışın ve zihninizi rahatlatmanın yollarını bulun.
  • Dar kıyafetler giymeyin.
  • Yüksek tempolu egzersizler yerine daha düşük tempolu egzersizler tercih edin.
  • Bilinenin aksine elma sirkesi reflü belirtilerini azaltmaz. Doktorunuza danışmadan doğal yollarla reflüyü tedavi etmeye çalışmayın.

Reflü Diyeti Nedir, Nasıl Yapılır?

Reflü diyeti; GERD teşhisi almış kişilerin yemesi ve yememesi gereken besinleri içeren bir listedir. Reflü diyetinin amacı mideyi yormadan yenilmesi gereken besinlerin porsiyonlarını ve vakitlerini planlamaktır.

Reflü diyet listesi size özel olmalıdır. Doktorunuz ile birlikte diyet listenizi, öğün planlamanızı ve tüketmeniz gereken porsiyonları oluşturabilirsiniz. Genel olarak reflü diyetinde önerilen besinler şu şekildedir:

Süt ve Süt Ürünleri: Yağsız veya az yağlı süt, peynir ve yoğurt tüketebilirsiniz.
Et ve Protein Ürünleri: Yağsız iyi pişmiş kırmızı et ve beyaz et tüketebilir, haşlanmış yumurta yiyebilirsiniz.
Tahıllar: Tam tahıllı ekmekleri tercih etmenizde fayda var.
Sebzeler: Domates dışındaki tüm sebzeler az yağlı pişmesi şartı ile yenebilir. Özellikle yeşil ve turuncu sebzeleri tercih edebilirsiniz.
Meyveler: Üzüm, ananas, turunçgiller ve limon hariç tüm meyveleri rahatlıkla tüketebilirsiniz.
Yağlar: Yemeklerde zeytinyağı tercih etmeniz daha sağlıklı olacaktır.
İçecekler: Asitli ve kafeinli içeceklerden uzak durun. Bol su ve bitki çaylarını tercih edebilirsiniz.

Eğer ilaç tedavisi, yaşam tarzı değişikliği ve reflü diyeti belirtilerinizi azaltmıyorsa doktorunuz durumunuzu tekrar değerlendirip reflü ameliyatı olmanızı tavsiye edebilir.

Reflü Ameliyatı Nedir, Neden Yapılır?

Reflü ameliyatı; mide ile yemek borusu arasındaki kapakçığın güçlendirilip var olan fıtıkların temizlenmesidir. Reflü ameliyatı ilaç tedavisine cevap vermeyen, yemek borusunda hasar tespit edilmiş veya kanserleşmeye doğru giden dokular saptandığında tercih edilen bir tedavi yöntemidir.

GERD ameliyatı olan kişiler kısa sürede normal hayatına dönebildikleri için sıklıkla tercih edilmektedir. Ameliyatı takip eden 20 gün boyunca özel bir diyet uygulanır ve sonrasında hasta normal beslenme düzenine geçebilir.

Reflü Ameliyatı Sonrası Neler Yapılmalıdır?

Reflü ameliyatı sonrası hastalarda ağrı şikayeti azdır. Ameliyattan hemen sonra oluşan ağrılar için birkaç dozluk ağrı kesici yeterli gelir. GERD ameliyatı uzman bir cerrah tarafından yapıldığında komplikasyon geliştirme riski de düşüktür.

Ameliyat sonrası gelişen bir komplikasyon yoksa hasta ertesi gün taburcu edilir. Ameliyat sonrası 2-3 hafta boyunca da sıvı beslenme tavsiye edilir. Süre tamamlandıktan sonra yavaş yavaş katı beslenme düzenine geçilir. Katı beslenme düzenine geçtikten sonra kusamama ve geğirememe gibi problemler görülebilir. Bu problemlerin önüne geçmek için besinlerin çok iyi çiğnendikten sonra yutulması gerekir.

GERD’i tedavi etmenin en iyi yolu önlemektir. Yaşam tarzınızda, uyku pozisyonunuzda ve günlük aktivitelerinizde değişiklik yapmak tedavi olmak için iyi bir başlangıçtır. Tedavi sürecinize doktorunuzu da dahil ederek hem belirtileri yönetebilirsiniz hem de komplikasyon yaşama riskinizi azaltabilirsiniz.

Son olarak; GERD günlüğü tutmak işinizi kolaylaştırabilir. Mide asidini artıran tetikleyicileri tespit edip hangi ilaçların işe yaradığını not alırsanız bu süreci daha kolay atlatabilirsiniz.

Sağlıkla kalın.

Bunlar da İlginizi Çekebilir:

Hemen Paylaş