Rahim Ağzı Kanseri Belirtileri, Aşısı, Evreleri ve Tedavisi Nelerdir ?

rahim ağzı kanseri

Rahim Ağzı Kanseri Belirtileri, Aşısı, Evreleri Ve Tedavisi Nelerdir?

Rahim ağzı kanseri, kadınlar arasında en sık görülen 2. kanser türü olup, kansere % 98 oranında HPV (İnsan Papilloma Virüsü) neden olmaktadır. Her 100 kadından en az 2’sinin hayatının bir döneminde bu kansere yakalandığı bilinmektedir. Bununla birlikte rahim ağzı kanserine karşı alınan önlemler ile kadınların hayatları boyunca kanserle karşılaşmama oranı çok yüksektir.

Rahim ağzı kanseri, rahim kanserinden oluştuğu bölge sebebiyle ayrılır. Rahim kanseri, uterus mukozası adı verilen, rahmin içindeki dokuyu kaplayan kısımdaki hücrelerde başlar. Bu kanserin başladığı nokta rahmi ve döl yolunu (vajina) ile birbirine bağlayan serviks kısmıdır. Kanserli hücrelerin bu bölgede çoğalıp türemesi sonucu serviks kanseri yani diğer adı ile rahim ağzı kanseri meydana gelir.

Bir diğer kanser türü olan yumurtalık kanseri ile ilgili yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Rahim Ağzı Kanseri (Servisk) Belirtileri Nedir?

Rahim ağzı kanseri belirtileri arasında en yaygın olarak görüleni vajinal kanamadır. Vajinal kanama, adet dönemleri dışında, cinsel ilişkiden sonra ya da menopoz sonrası dönemde görülebilir. Diğer sık görülen belirti cinsel ilişki sırasında ağrı duyulmasıdır. Normal olmayan aşırı vajinal akıntı, adet döngüsünün anormal şekilde bozulması erken belirtilerden bazılarıdır.

İleri evrede ise anormal vajinal kanama nedeniyle kansızlık gelişir. Alt karında, bacakta ve sırtta geçmeyen ağrı vardır. Kitle nedeniyle idrar yollarında tıkanıklık ortaya çıkabilir ve idrar yaparken sorunlara neden olur. Diğer kanserlerde olduğu gibi kilo kaybı bu belirtilere eşlik eder. Vajinaya idrar ya da dışkı kaçağı olabilir. Bu kaçak mesane ya da kalın bağırsaklarla vajina arasında fistül oluşması sonucu görülür.

Rahim Ağzı Kanseri Nedenleri?

İnsan papilloma virüsü (HPV) serviks kanserlerinin yaklaşık % 99’unda bulunur. Birçoğu düşük riskli olarak kabul edilen ve servikal kansere neden olmayan 100’den fazla farklı HPV türü vardır. Serviks kanseri vakalarının %70’inden fazlası, çoğunlukla yüksek riskli HPV türleri olarak adlandırılan HPV-16 ve HPV-18 nedeniyle ortaya çıkar. Yüksek riskli HPV türleri, servikal hücre anormalliklerine veya kansere neden olabilirler.

Ancak serviks kanserinin tek nedeni HPV değildir. HPV taşıyan çoğu kadında serviks kanseri gelişmez. Sigara kullanma, HIV enfeksiyonu gibi bazı diğer risk faktörleri HPV’ye maruz kalan kadınların serviks kanseri geliştirme olasılığını artırır.

Hpv Nedir, Nasıl Bulaşır?

HPV cinsel yolla bulaşan bir virüs olup, kanserin oluşmasına neden olabilir. Rahim ağzı kanseri tanısı konmuş kadınların %95’inden fazlasında görülen HPV (Human papilloma virus) genital bölgeyi enfekte eden ve temas yolu ile yayılan bir virüstür. Özellikle kadınlarda daha sık olmak üzere cinsel bölgede siğillere ve rahim ağzının, dış genital bölge ve üreme yollarında kansere sebep olur. HPV virüsü oldukça sinsidir ve aylarca hiçbir belirti göstermeden yayılmaya devam edebilir. Virüsün belirtilerine, bulaşma olduktan birkaç ay veya yıl sonra rastlandığı durumlar “sessiz enfeksiyon” olarak adlandırılır.

HPV virüsü kadınlarda genital siğillere ve kansere neden olduğu gibi erkek sağlığını da riske sokar. HPV virüsü erkeklerde de siğil oluşmasına ve zaman içinde penis kanserine dönüşmesine neden olabilir. Bağışıklık sistemi güçlü olan kişilerde HPV virüsü hastalığa dönüşmeden kontrol altına alınabilir. Ancak bağışıklık sistemi güçlü olmayan kişilerde hastalık yıllarca hiçbir belirti vermeden gizlice yayılabilir. Enfeksiyon kadınlarda veya erkeklerde hiçbir şikayete neden olmadığından dolayı cinsel ilişki devam ettiği sürece virüs bulaşmaya devam edecektir.

Bağışıklık sistemi tarafından etkisiz hale getirilemeyen bir virüsün de, yıllarca hiçbir belirti vermeden varlığını koruyabileceğini unutmamak gerekir. Hiçbir şikayet olmadan, kişi yıllarca enfeksiyonu taşıyabilir. Bu durum, hastalığın yayılmasına engel olmadığı gibi, virüs ilişki sırasında bulaşmaya devam edebilir.

Hpv Risk Grupları

HPV virüsü tipleri rahim ağzı kanserine neden olma olasılığına göre risk gruplarına ayrılmıştır. Daha çok siğile yol açan tipler, servisk kanseri açısından düşük risk grubunda olan türdendir. Dolayısıyla her genital siğil servisk kanserine dönüşecek diye bir durum söz konusu değildir.

Pek çok kanser gibi bu kanserin de kesin nedeni bilinmemektedir. Sadece bazı faktörler kanserin oluşmasını kolaylaştırabilir ve hastalık sürecini hızlandırabilir. Genel olarak Rahim ağzı kanserinin risk faktörleri ise şöyledir:

  • Çok eşli olmak
  • Cinsel ilişkiye 20 yaşından önce başlanmak
  • Sigara içmek
  • Bağışıklık sisteminin zayıf olması.
  • Genital organlarda viral ve bakteriyal enfeksiyonların sıkça görülmesi
  • Çok sayıda doğum yapmak
  • Sosyoekonomik düzeyin düşük olması
  • C vitamini ve A vitamini eksikliği

Rahim Ağzı Kanseri Ölümcül Müdür?

Rahim ağzı kanseri, İngiltere’deki kadınlarda 19. en sık görülen kanserdir. Kadınlarda tüm kanser ölümlerinin sadece % 1’ini oluşturur (2017). Kadınlar ve erkekler aynı anda oranlandığında, rahim ağzı kanseri, Birleşik Krallık’taki kanser ölümlerinin % 1’inden bile azını oluşturur. En yaygın 20 kanser sebebi arasında değildir (2017).

Rahim ağzı kanseri ölümleri yaşla ilişkili olup en yüksek ölüm oranı yaşlı kadınlardadır. Bu ölüm oranında diğer kanserlere göre oldukça düşüktür. Önlenebilen kanser hastalığı olarak geçen rahim ağzı kanseri erken teşhisle beraber tedavi edilebilir.

Kaynak : cancerresearchuk.org / Cervical cancer mortality statistics

Rahim Ağzı Kanseri Testi Nedir Nasıl Yapılır ?

Smear testinin sonucu rahim ağzı kanseri teşhisinde ilk adımdır. Smear testinin sonucuna göre doktorunuz, kanser teşhisini netleştirmek için sizden daha ileri tekniklerin kullanıldığı testler isteyebilir.

Cinsel ilişki sırasında anormal derecede vajinal kanama veya ağrı oluyorsa rahim ağzı kanseri şüphesini ortadan kaldırmak için jinekoloğa gitmeniz gerekir. Kanser teşhisi için yapılan testlerin sonucuna göre tedaviye başlanır. Eğer teşhis sonucunda kanser olmadığınız netleşirse kanseri önleyici tedaviye başlanabilir. Ancak istilacı kanser teşhisi alırsanız jinekolojik onkoloğa yönlendirilerek tedavinize hemen başlanmalıdır.

İstilacı kanser teşhisi varsa, doktorunuz sizi kadın üreme sistemlerinin kanserlerinde uzmanlaşmış bir doktor olan jinekolojik onkoloğa yönlendirmelidir.

Rahim Ağzı Kanseri Tanısı Nasıl Konulur?

Doktorunuz rahim ağzı kanserinden şüphelenirse veya servikal tarama testinde anormal hücreler bulunursa ileri tanı için bir takım tetkikler isteyecektir.

Tıbbi Geçmiş Ve Fiziksel Test

Sizin ve ailenizin tıbbi geçmişi ile yaşadığınız belirtiler ışığında doktorunuz durumunuz hakkında bilgi sahibi olmak isteyecektir. Daha sonra fiziksel muayene, pelvik muayene ve smear testi sonucuna göre yaşadığınız belirtilerin teşhisi konulacaktır.

Kolposkopi

Kanser belirtileri varsa veya smear test sonucunda anormal hücrelere rastlandıysa doktorunuz sizden kolonoskopi isteyebilir. Bu, doktorunuzun servikse daha yakından bakmasını olanaklı hale getiren bir tanı yöntemidir. Genellikle ağrılı değildir, ancak biyopsi alınması gerekirse ağrı hissedersiniz.

Servikal Biyopsiler

Servikal biyopsi, kanseri teşhis etmek ve kanserli dokuları temizlemek için kullanılan bir yöntemdir. Eğer servikal biyopsi ile kanserli bölge temizlendiğinde tedavi edici özelliği de vardır.

Endoservikal Küretaj (Endoservikal Kazıma)

Bazen dönüşüm bölgesi (HPV enfeksiyonu ve kanser öncesi risk altındaki bölge) kolposkopla görülemez ve bu bölgeyi kanser açısından kontrol etmek için başka bir şey yapılmalıdır.

Koni Biyopsisi

Konjeksiyon olarak da bilinen bu prosedürde, doktor koni biçimli bir doku parçasını rahim ağzından çıkarır. Genel anestezi ile yapılan bu işlemde rahim ağzından küçük koni biçimli bir bölüm çıkarılarak, laboratuvarda incelenir.

İğne Biyopsisi

Kanser hücrelerinin ve normal hücrelerin yer aldığı geçiş bölgesinden iğne ile biyopsi alınarak incelenmesi tanı koymak için gerekebilir.

Detaylı bilgi sahibi olmak için bu linkten ilgili makaleye ulaşabilirsiniz.

Rahim Ağzı Kanseri Evreleri Nelerdir?

Evreleme, tedavi şekli ve gidişatı belirlemek için kanserleri kategorize etmenin standart bir yoludur. Serviks kanseri için evreleme aşağıdaki gibidir:

Evre 1

Kanser serviks astarından daha derin bir dokuya yayıldı, ama hala sadece uterusta varlığını sürdürüyor. Vücudun diğer bölgelerine ulaşmadı. Bu aşama, kanseri daha detaylı tanımlamak ve anlamak için daha küçük gruplarda incelenebilir.

  • Evre 1A: Rahim ağzı dokusu veya hücreler mikroskop altında incelendiğinde kanser teşhis edilebilir. Tümör boyutunu belirlemek için görüntüleme testleri veya doku örneklerinin değerlendirilmesi de yapılabilir.
    • Evre 1A1: Derinliği 3 mm’den az olan kanserli bir alan vardır.
    • Evre 1A2: Derinliği 3 mm ila 5 mm’nin arasında kanserli bir alan vardır.
  • Evre 1B: Bu aşamada, tümör daha büyüktür, ama yine de sadece serviks ile sınırlıdır. Uzak bir yayılma yok.
    • Evre 1B1: Tümör 5 mm veya daha fazla derinlikte ve 2 cm’den (cm) genişlikte.
    • Evre 1B2: Tümör derinliği 2 cm veya daha fazla ve 4 cm’den az genişlikte.
    • Evre 1B3: Tümör genişliği 4 cm veya daha fazladır.

Evre 2

Kanser, rahim dışına vajina veya rahim ağzına yakın doku gibi yakın bölgelere yayılmıştır, ancak yine de pelvik bölgenin içindedir. Vücudun diğer bölgelerine yayılmadı.

  • Evre 2A: Tümör vajinanın üst üçte ikisi ile sınırlıdır. Parametrial alan olarak adlandırılan rahim ağzının yanındaki dokuya yayılmadı.
    • Evre 2A1: Tümer genişliği 4cm’den az.
    • Evre 2A2:  Tümer genişliği 4cm’den fazla.
  • Evre 2B: Tümör parametrial alana yayıldı. Tümör pelvik duvarına ulaşmıyor.

Evre 3

Tümör vajinanın alt üçte birini kaplar ve / veya pelvik duvara yayılır ve / veya hidronefroz adı verilen böbreğin şişmesine neden olur veya böbreğin çalışmasını durdurur ve / veya bölgesel lenf düğümlerini içerir. Uzak bir yayılma yok.

  • Evre 3A: Tümör vajinanın alt üçte birini kaplar, ancak pelvik duvarını içine büyümemiştir.
  • Evre 3B: Tümör pelvik duvarda büyümüş ve / veya böbreği etkiliyor.
  • Evre 3C: Tümör bölgesel lenf bezlerini içerir. Bu görüntüleme testleri veya patoloji kullanılarak tespit edilebilir. Küçük harf “r” eklemek, lenf nodu tutulumunu doğrulamak için görüntüleme testlerinin kullanıldığını gösterir. Küçük harf “p”, evreyi belirlemek için patoloji sonuçlarının kullanıldığını gösterir.
    • Evre 3C1: Kanser, pelvisteki lenf düğümlerine yayıldı.
    • Evre 3C2: Kanser para-aortik lenf düğümlerine yayıldı. Bu lenf düğümleri, omurganın tabanına yakın karın bölgelerinde ve kalpten karın bölgelerine kadar uzanan büyük bir arter olan aort yakınında bulunur.

Evre 4

  • Evre 4A: Kanser mesaneye veya rektuma yayıldı, ancak vücudun diğer bölgelerine yayılmadı.
  • Evre 4B: Kanser vücudun diğer bölgelerine yayıldı.

Kaynak: Bhatla N, et al. Revised FIGO staging for carcinoma of the cervix uteri. Int J Gynecol Obstet 2019; 1–7.

Rahim Ağzı Kanseri Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Rahim Ağzı kanseri evresi tedavi seçiminde en önemli faktördür. Ancak, kanserin serviks içindeki tam yeri, kanserin tipi, yaş, genel sağlık durumunuz ve çocuk sahibi olmak isteyip istemediğiniz gibi diğer faktörler tedavi seçeneklerini de etkiler. Tek bir yöntemle ya da birkaç tedavi seçeneğinin kombinasyonu şeklinde uygulanabilir.

Kanseri ortadan kaldırmak için cerrahi işlem uygulanabilir. Radyoterapi, kemoterapi ya da ikisinin kombine şekli olan radyo-kemoterapi kanserin evresine ve hastanın durumuna göre uygulanan diğer tedavi yöntemleridir.

Rahim Ağzı Kanserinden Korunmanın Yolları

Düzenli Kontroller İle Rahim Ağzı Kanserinden Korunabilirsiniz.

21 yaş üzerindeki aktif cinsel yaşamı başlamış tüm kadınların 3 yılda bir kez smear testi yaptırmaları gerekir. Eğer aktif cinsel yaşam bu yaştan önce başlamışsa, başlanan yaştan itibaren ilk üç yıl içinde smear testi yapılması önerilir. Testler menopoz sırasında da aksatılmamalıdır. 65 yaşından sonra, hastanın o zamana kadar en az üç normal smear testi sonucu bulunuyorsa, doktorunun bilgisi ile smear testlerine son verilebilir. Ayrıca smear testinde şüpheli bir durum görülmüşse, test daha sık aralıklarla yapılabilir ya da ileri tetkik uygulanabilir.

Koruyucu Aşılar İle Tedbir Alabilirsiniz.

Rahim ağzı kanserine neden olan  virüse karşı geliştirilen aşı koruyucu bir  yöntemdir, ancak daha önce virüsle temas ederek enfekte olmuş kişilere tedavi edici  özelliği yoktur. İdeal aşı yapılma dönemi 9-12 yaş arası olup, en geç 26 yaşına kadar yapılması önerilmektedir. Ancak  ileri yaşlarda da koruma amaçlı aşı yapılmasında sakınca bulunmamaktadır. Erkek çocuklara da yapılmasında fayda vardır, çünkü cinsel yolla bulaşmaktadır. Aşı uygulanmış olanlara yıllık smear tarama testi yapılmalı, yılda bir kez jinekolog tarafından muayene olunmalıdır.

Bu tür kanserlerini erken teşhisi ve tedavisi için önemli olan Kadınlar için sağlık sigortasının önemi yazımızı da detaylı incelemenizi öneririz.

Sağlıkla kalın.

Hemen Paylaş