oyuncağın önemi

Oyun ve Oyuncağın Çocuk Gelişimi İçin Önemi

Oyunun, çocuğun gelişimi üzerindeki etkileri ne kadar önemliyse, aynı şekilde oyun materyalleri de çok önemlidir. Oyuncaklar, çocuğun seçme, değerlendirme duygusunu ve yaratıcılığını geliştirirken aynı zamanda da kendi kendine karar verebilme ve belirli alanlarda beceriler kazanmasına da olanaklar hazırlamaktadır. Çocuklar için büyük öneme sahip olan çeşitli boyutlar ve renklerdeki oyun malzemeleri aynı zamanda, çocukların oynarken hem eğlenmesine hem de renk, boyut, biçim, şekil gibi kavramları öğrenmelerine yardımcı olur. Oyun ve oyuncağın önemi bir çocuğun verimli vakit geçirmesi için oldukça önemlidir.

Okul öncesi dönemde çocukların oyuncaklara ve oyun materyallerine karşı olan ilgilerinin yanı sıra, artan bir yaratıcılık, yetişkine benzeme ve taklit çabası da vardır. Bu noktada anne babaya düşen en büyük görev alıcı ve öğrenmeye hazır olan çocuğa uygun oyuncakların sunumudur. Anne baba bu dönemde, çocuğun gelişim özelliklerine uygun, ihtiyaç duyduğu ortamı ve materyalleri sağlamaktan sorumludur.

Anne-babalar çoğu zaman çocuklarına oyuncak seçerken onların ihtiyaçlarına göre değil, teknolojinin büyüsüyle tercih yapmaktadır. Ya da kendi çocukluk yıllarında içlerinde kalan özlemleri gidermek isteğiyle oynamadıkları oyuncak ve hediyeleri çocuklarına alarak mutlu olmaktadır. Bu noktada çocuğa uygun oyuncak değil, oyuncağa uygun çocuk yetiştirme gayreti dikkat çekmektedir.

Yaş Aralığına Göre Oyuncağın Önemi

Yeni doğan bebeğin oyuncağı onun bedenidir. Elini kolunu sallayarak, ayaklarını ağzına getirerek eğlenir. Zamanla bebekler ses, ışık gibi ani değişimlerden hoşlanırlar. Bu nedenle bebeklik dönemin de alınacak oyuncaklar daha çok beşiklere asılacak, kenarlarına konacak hareketli, sesli, renkli oyuncaklar tercih edilmelidir.

6-7 Aylık Bebekler için Oyuncak Seçimi

Bebeğin oturmaya başlamasıyla mekanı da genişler. Bu nedenle çocuğun oturmaya başladığı aydan itibaren çocuğun elinde tutabileceği ve avucuna sığabilecek esnek plastikten, yumuşak kauçuktan yapılmış, çok büyük veya küçük olmayan bebekler, hayvanlar, renkli halkalar verilebilir. Yine bu aylarda çocuklar için en çok ilgi çeken oyuncaklardan biri de üzeri resimli veya zilli çıngıraklardır. Çıngırakların hareket etmesi ve ses çıkarması nedeniyle bütün bebekler tarafından ilgi çekici durumdadır. Ayrıca bu dönemde bebeklerin diş çıkarması nedeniyle emniyetli ve bebeğin sağlığı için zararlı etkiler yaratmayacak diş kaşıyıcısı veya plastik halkalar verilebilir.

8-12 Aylık Bebekler için Oyuncak Seçimi

Bebeklerin emeklemeye ve yürümeye başlamaları ile birlikte, çarpıp geri dönen oyuncaklar veya itme ve çekme ile gidebilen tekerlekli hayvanlar, otomobiller yeni yürüyenler için en uygun oyuncaklardır ve bu tür oyuncaklar bebekleri çok mutlu eder. Yaklaşık bir yaşındaki bebeklerin ilgilerini çeken oyuncaklardan biri de “dökme-doldurma” oyuncaklarıdır.

18+ Aylık Bebekler için Oyuncak Seçimi

Bu dönemde farklı boyutlardaki bloklar, kutular ve şekillerden bir şeyler yapmak çok hoşlarına gider.

2-3 Yaş için Oyuncak Seçimi

Çocuk artık sosyal hayatı görmekte ve bunları hayal etmektedir. Anne-baba olurlar. Çocuklarını beslerler. Bu nedenle bu dönemde çocuklar hayatı dramatize edebilecekleri oyuncaklar alınmalıdır. Bebek, mini oda takımları, kuklalar, tamir aletleri, hayvan setleri gibi oyuncaklar idealdir.

3-4 Yaş için Oyuncak Seçimi

Bu dönemde üç tekerlekli bisikletler, sallanan atlar, yük arabaları, büyük küpler ve bloklar alınmalıdır. Yine bu dönemde sökülüp takılabilen veya bozulup- yapılabilen oyuncaklarla, küçükten büyüğe doğru dizilebilen küpler, bloklar, inşaat malzemeleri çocuklar tarafından en çok tercih edilen ve sevilen oyun araçlarıdır.

4-6 Yaş için Oyuncak Seçimi

Çocuklar artık özellikle açık havada oynamaktan ve masa başı oyunların hoşlanırlar. Bu dönemde boyama, yapıştırma, kağıtlardan şekiller yapma, parçaları birleştirme gibi oyunları destekleyen faaliyetler yapılmalıdır. Sulu boya, pastel boya, karton, mukavva, ip gibi materyaller tercih edilmelidir. 6 yaşında hayali oyunların en dorukta olması nedeniyle evcilik, bakkalcılık, doktorculuk oyunları ve bu döneme uygun bebekler, evcilik ve doktorculuk setleri, marangozluk aletleri, kuklalar, temizlik ve mutfak setleri, bahçe aletleri, hayvan setleri, dükkanlar çocuklar tarafından en fazla tercih edilen oyun malzemeleridir.

6 Yaş Sonrası için Oyuncak Seçimi (Okul Çağı)

Okul öncesi dönemdeki oyun aktivitelerinin yanı sıra çocuklar mümkün olduğunca becerilerini ortaya çıkaracak dama, satranç, loto, basketbol, bisiklet, paten gibi oyunları ve oyun materyallerini; daha sonraki yaşlarda da sinema, tiyatro, televizyon izleme ve spor yapma gibi yetişkin aktivitelerini tercih ederler. Ayrıca okul dönemi çocukları değişik okuma materyallerinden de hoşlanırlar.

Oyuncak Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Seçilen oyuncak, çocuğun sağlıklı gelişimine katkı sağlaması için, mutlaka çocuğun yaşına, becerisine, ilgisine ve içinde bulunduğu gelişimsel döneme uygun olmalıdır.
  • Yaş ve beceri düzeyinin altındaki oyuncaklar oyun keyfi vermez, çocuğun ilgi alanında çok kısa süre kalabilir. Oyuncak çocuğun yaşı ve beceri düzeyinin üstünde ise, başarısızlık duygusu yaratabilir ve bu durum çocukta daha gelişimsel vahim etkilere neden olabilir.
  • Oyuncak, çocuğun kas kuvvetiyle orantılı, bedenine uygun büyüklükte ve ağırlıkta olmalıdır.
  • Oyuncak, çocuğun gelişimi için işlevsel olmalı, fazla yapılanmış olmamalı ve yaratıcılığı sınırlanmamalıdır. Örneğin boş kasalı bir kamyon, bir süt kamyonuna göre çok daha işlevseldir. Çünkü çocuk, kamyonun boş kasasına dilediğini yerleştirerek, dilediği şeyi taşıyabilir.
  • Çocuklara tek başına oynayacağı oyuncakların yanı sıra grup halinde oynayabilecekleri oyuncaklar da alınmalıdır.
  • Oyuncak, çocuğun sağlığını tehlikeye atmayacak şekilde, yıkanabilir, dayanıklı, köşeleri yuvarlak ve sağlam olmalıdır.
  • Oyuncak, çocukların, yapısal özelliğini ve kullanılışını kolayca kavrayabileceği ve çalıştırabileceği seviyede olmalıdır.
  • Oyuncak alırken cinsiyet ayrımı yapılmamalıdır. Erkek çocuk kız oyuncağı, kız çocuk erkek oyuncağıyla oynamak isterse, buna izin verilmelidir. Becerilerini geliştirmek adına, örneğin erkek çocuğun bebekle, kız çocuğun kamyonla oynamasında hiçbir sakınca yoktur.

Son olarak; oyuncağın önemi çocuk gelişiminde göz ardı edilemez. Çocuklar oynayarak öğrenir, oyuncaklar da birer öğrenme aracıdır. Büyüklere ait olan her nesneyi çocuklara vererek iyi birşey yapmış olmayız. Çünkü oyuncaklar çocukların yaşlarına göre hazırlanmıştır. Yaşlara göre güvenlik testlerinden geçmiş, malzemeleri güvenli malzemelerden oluşturulmuştur. Yetişkinlere ait objelerse çocuklara ancak gözetim altında verilebilir. Kontrol dışı olarak oyuncak yerine verilmesi doğru değildir.

Sağlıkla kalın.

Bunlarda ilginizi çekebilir:
Hemen Paylaş

Yorum Yap