çocuklarda teknoloji kullanımı

Çocuklarda Teknoloji Kullanımını Sınırlamanın Yolları

Teknolojinin yaygın kullanımı hayatın her alanında olduğu gibi çocuk ebeveyn ilişkilerinin de boyutunu değiştirdi. Yeni neslin dijital araçlara duyduğu yoğun ilgi ve gerçek dünyaya karşı yaşadığı umarsızlık çocuk – aile ilişkilerinde bazı sorunları da beraberinde getirdi. Çocuklarda teknoloji kullanımı mutlaka sınırlandırılması gereken bir konudur. Burada önemli olan nokta anne ve babaların çocuklarına model olmalarıdır.

Ebeveynler, internet oyunlarına müptela, birbirleriyle sürekli mesajlaşan, ellerindeki telefon ve tabletlere dalmış çocukları için endişelenebilir. Fakat sosyalleşme, bilgiye ulaşma, becerileri geliştirme gibi birçok konuda teknolojik aletlerin yararlı olduğunu unutmamak gerekir.

Ancak teknolojik alet kullanımının yararları olduğu gibi ciddi zararları da vardır. Sanal dünyada çok vakit geçiren çocuklarda görme ve uyku bozuklukları, dikkat eksikliği, öğrenme sorunları, akademik başarının düşmesi, aile ilişkilerinin ve sanatsal – sportif faaliyetlerin azalması, bağımlılık, öfke, kaygı ve saldırganlığın artması gibi problemler yaşanabilmektedir.

Teknolojik aletlerin kullanımının çocuk ve aile ilişkileri yararına sınırlandırılması gerekmektedir.Çocuğun bilgisayar ve internet kullanımı sınırlı olmalı ve denetlenmelidir. Aksi takdirde gerçek yaşam ile sanal yaşam arasındaki farkı yakalayamaz.

Çocuğunuzda Teknoloji Kullanımını Sınırlamanın 6 Yöntemi

Dijital aletleri doğru kullanan anne baba modeli olun.

Albert Bandura’nın yapmış olduğu çalışmalara göre büyüme çağındaki kız çocukları en çok annelerini, erkek çocukları ise en çok babalarını model almaktadır. Çocukların kişiliklerini bir hamura benzetecek olursak bu hamurun ilk ve en önemli şekillendiricileri anne ve babalarıdır. Anne ve baba çocuğa ne kadar iyi örnek ve model olursa çocuk da ona göre şekil alır. Bu nedenle anne ve babalar çocuklarına iyi bir örnek olabilmek için büyük çaba sarf etmelidir. Anne ve babanın sadece çocuklarına karşı değil, birbirine karşı olan davranışları da çocuğun dış dünya ile kuracağı ilişki için model olmaktadır.

Örneğin; eğer telefonunuza bağımlı bir ebeveynseniz, çocuklarınıza da bağımlı olmalarını öğretiyorsunuz demektir. Çocuğunuza iyi bir model olmak istiyorsanız, araba sürerken mesajlaşmayın ve telefonla konuşmayın. Çocuklarınız sizinle konuşmaya çalışırken mesajlarınızı kontrol etmeyin veya sosyal medya hesaplarınızda vakit geçirmeyin. Aileniz ile birlikte anı yaşayın. Sosyal olun.

Çocuklarda teknoloji kullanımı sınırlı hale getirilmeli.

Teknoloji bağımlılığının alınacak bazı tedbirlerle önlenebilir. Bu cihazların kullanımı sınırlandırılmalıdır. Örneğin; haftalık bir çizelge hazırlanır, hangi saatlerde çocuğunuzun internete gireceği ona göre hesaplanır. Çocukların arkadaşlarıyla internet üzerinden görüşmeleri yerine doğal ortamda sosyalleşmesi için ortamlar yaratılmalıdır. İlgi alanları ve yetenekleri doğrultusunda sportif bir faaliyete teşvik edilmelidir. Arkadaşlarıyla zaman geçirmek için bir program ayarlanabilir. Bu şekilde bir düzenleme yapılırsa cihaz çocuğun elinden tamamen alınmış olmaz böylece vereceği tepki de önlenebilir, hem de çocuğunuz daha sistematik bir şekilde teknolojiyi kullanmayı öğrenmiş olur.

Evinizin özel alanlarından teknolojiyi uzak tutun.

Şöyle bir şey düşünün: teknoloji yalnızca evin ortak kullanım alanlarında kullanılabilir olsun. Böylece ebeveynler çocuklarının nereleri gezdiğini ve ne yaptığını  takip edebilecektir. 12 yaşındaki çocuğunuzun “özel hayata” ihtiyacı yoktur. Henüz oldukça saftır ve başka insanların söyleyeceği  şeylerden kolayca etkilenebilir.Bir aile kuralı koyun ve ev ödevi ya da akşam yemeği sırasında hiçbir teknolojik ekranın açılmasına izin vermeyin. Akşam yemeği saatleri ailenize özel olsun.

Çocuklarda teknoloji kullanımı çocuğun yaşına, kişiliğine, özel durumlarına göre ayarlayın.

Bebeklerin beyinleri canlı ve insani etkileşimle öğrenmek üzere tasarlanmıştır ve ekranlara bakmak beyindeki bu düzeneğin gelişmesine engel olmaktadır. Bebeğinizin beyin kapasitesini arttırmak istiyorsanız ona tahta bloklar verin, taş verin, kum verin, tencere tava verin.Yalnızca onu TV’nin önüne oturtmayın ya da eline başka bir dijital alet tutuşturmayın.

3-4 yaş çocuklar gittikçe daha meraklı, daha hareketli, daha konuşkan oldukları, somut kavramların yanı sıra soyut kavramlara da ilgi duydukları, sosyal yaşam becerilerinde geliştikleri bir dönemdir. Çocuk sağlığı konusunda söz sahibi olan kuruluşlar, bu yaşlardaki çocuğun ekran karşısında geçirdikleri sürenin kısıtlı olmasını önermektedirler. Bu sürenin günde 1 saati geçmemesi gerekmektedir.

Önemli bir hatırlatma; müzikleri çok seviyor, kısa olduğu için seviyor gibi bahanelerle çocuğunuzun reklam izlemesine müsaade etmeyin. Bu yaşlardaki çocuklar reklam ve içerik arasındaki farkı algılayamazlar ve reklamlardan diğer yaşlara göre çok daha fazla etkilenebilirler.

5-6 yaş çocuğunuzun internette tek başına dolaşmasına izin vermeyin. İlla bir arama yapılacaksa bu sırada mutlaka onun yanında olun. Çocuğunuzun odasına TV ya da başka bir ekran koymayın. Bu tarz aletlerin ortak alanda kullanılmasına özen gösterin.

Çocuğunuzla zaman geçirirken telefonu, bilgisayarı, televizyonu kapatın. Dijital medyanın insan ilişkilerinden daha önemli olmadığını ona ancak bu şekilde öğretebilirsiniz.

7-8 yaş döneminde de diğer konularda olduğu gibi medya kullanımı konusunda net sınırlarınız olsun.İnternette rahatsız olduğu bir davranışla karşılaşırsa bunu sizinle paylaşmasını söyleyin.Ekranlarda gördüğü her şeyin gerçek olmadığını anlamasına yardımcı olun.Kişisel bilgilerini sanal ortamda paylaşmamasını öğretin.

9-10 yaş döneminde çocuğunuz artık sizden kendisine bir cep telefonu almanızı istiyor olabilir. Uzmanlar 9-10 yaşın bunun için henüz erken olduğunu belirtiyorlar. Bunun en önemli sebebi de telefonların artık çoğunun “akıllı” olması.. Akıllı telefonlarla internete girilebilir, oyun oynayabilir, video çekebilirler unutmayın… Ve bu fonksiyonları sizin denetiminiz olmadan kullanması çocuğunuza henüz onun algılayamayacağı zararlar verebilir. Bu yüzden cep telefonu almayı mümkün olduğunca erteleyin.

11-12 yaş döneminde Bağımsızlıklarını ele almak istedikleri bir dönem olduğu için yaptıkları her şeyi kontrol etmek mümkün olmayacaktır. Bu yaş dönemindeki çocuklara hem gerçek hem de sanal hayatta sorumlu davranmayı öğretmeniz ve net kurallar koymanız gerekir.

Sosyal medya kullanma kurallarını belirleyin.

Günümüzde çocuklar teknoloji ile çok erken yaşta tanışıyor ve ortalama 9 yaş itibari ile çocuklar interneti etkin bir şekilde kullanmaya başlıyor. 6-10 yaş çocuklarının %37’sinin, 11-15 yaş çocuklarının ise %65’nin internet kullandıkları belirlenmiştir.

Bu nedenle ebeveynlerin çocuklar arasında popüler olan ve çocuklarının sıklıkla kullandığı sosyal medya ağlarını tanımaya, incelemeye zaman ayırması önemlidir. Çocuğunuzun kullandığı sosyal medya alanlarına dair bilginiz arttığında çocuğunuzu daha etkin bir şekilde koruyabilirsiniz.

Çocuğunuzun aktif olduğu sosyal medya hesaplarını öğrendikten sonra çocuğunuz ile bu hesapları kullanırken nelere dikkat etmesi gerektiğini, kurallarınızı açıkça konuşun. Örneğin telefon numarasını, ev-okul adres bilgilerini asla paylaşmaması, hangi tür fotoğrafları paylaşabilir/paylaşamaz gibi.

Çocuğunuz yeni bir sosyal medya hesabı edinirken mutlaka sizinle paylaşsın.

Çocuğunuzun sosyal medya hesaplarının gizlilik ayarlarını aralıklı olarak kontrol edin. Sosyal medya ağları zaman zaman güncellemeler yapıyor bu nedenle çocuğunuz ile aralıklı olarak gizlilik ayarları üzerinden geçmeniz etkili olacaktır.

Çocuğunuzla sosyal medya hesaplarınızdan arkadaş olun, onu takip edin.Sosyal medya hesabının şifresini birlikte belirleyin ve çocuğunuzun şifreyi değiştirmesi gerekirse size haber vermesi gerektiğini söyleyin. Ve ebeveyn olarak siz de sosyal medya hesaplarınızı çocuğunuza örnek olacak şekilde kullanmayı, çocuğunuzun  fotoğraflarını paylaşmadan önce ondan izin istemeyi unutmayın.

Anlaşma yapın.

Yapılan araştırmalarda, sosyal medya kullanım sıklığı nedeni ile sanal gerçeklik üzerinden dünyayı anlamlandırmaya çalışan çocukların, sosyal medya hesaplarını çok erken yaşta keşfedip, alternatif kimlikler ürettiği saptandı.

Bu durumun çocuklarda gerçeklikle bağlarının kopması, yüz yüze ilişki kurmada zorlanma, sosyalleşme problemleri ve bağlanma sorunlarına kadar uzanan önemli güçlüklere yol açtığı gözlemlenmiştir.

Siz ve çocuğunuz ile aranızda geçerli bir sözleşme hazırlayın. Çocuğunuzun bu listede bulunan maddeler dahilinde bir teknoloji anlaşması imzalamasını sağlayın. Yasaklara uymasını, zamanlamalara dikkat etmesi gerektiğini anlatın. Ebeveynlerin rızası olmadan hiçbir uygulama, oyun veya şarkı indirilmemesi gerektiğini anlatın. Özellikle de yabancılarla konuşmak veya fotoğraf göndermek yasaklansın. Elbette aile ve yakın arkadaşlar için çeşitli istisnalar yapılabilir.

İnternet üzerinden konuşan çocukları sosyalleştirin.

Çocuğunuz yarım saattir aynı arkadaşı ile konuşuyorsa, o arkadaşı da alıp beraber kahve içmeye gitmeyi teklif edin. Böylece biraz “gerçek etkileşim” yapılmış ve çocuğunuz da sosyalleşmiş olacaktır. Çocuğunuzun ne yapmak istediğini veya arkadaşının nelerden hoşlandığını sorun, böylece arkadaşı geldiğinde çok geçmeden sosyalleşme evresi başlayacaktır.

Unutmayın ki; çocuğunuza yapacağınız en büyük iyilik onu teknolojinin olumsuzluklarından koruyup daha fazla doğa ile iç içe zaman geçireceği fırsatlar sunmanızdır. Çocuklarda teknoloji kullanımı mutlaka sınırlanmalı ki sosyal hayat çocuğunuz için daha cazip hale gelsin. Arkadaşlarıyla açık hava da oynamasına izin verin.

Sağlıkla kalın.

Hemen Paylaş
Bunlarda ilginizi çekebilir:

Yorum Yap